Tarczyca jest niewielkim gruczołem zlokalizowanym w okolicy szyi, który wydziela trzy hormony: tyroksynę, trójjodotyroninę i kalcytoninę. Hormony te są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania człowieka.

U dzieci niedobór hormonów tarczycy skutkuje zahamowaniem wzrostu i opóźnieniem dojrzewania płciowego. U dorosłych natomiast hormony wydzielane przez tarczycę regulują gospodarką cieplną, wpływają na procesy intelektualne i nastrój, pracę serca, mięśni szkieletowych, jajników i jelit.

Pracą tarczycy steruje przysadka mózgowa poprzez tyreotropinę (TSH). Oznaczenie we krwi poziomu tego właśnie hormonu, stosowane powinno być jako badanie podstawowe, przesiewowe.

Hormony tarczycy (tyroksyna T4 i trójjodotyronina T3) związane są z białkami. Ponieważ na ich stężenie we krwi ma wpływ wiele czynników, obecnie zaleca się oznaczanie w surowicy wolnej frakcji tych hormonów: fT4 i fT3.

TSH pobudza tarczycę do produkcji fT4 i fT3, a poziom tych hormonów z kolei powoduje zmniejszenie wytwarzania TSH. Dlatego przy nadmiarze hormonów tarczycy stężenie TSH maleje, przy niedoborze – wzrasta.

Choroby tarczycy można podzielić ogólnie na te przebiegające z nadczynnością oraz niedoczynnością. Poza nimi istnieją również: zapalenia tarczycy, powiększenie narządu, obecność guzków czy też guzów tarczycy.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowego poziomu TSH zaleca się wykonanie następujących oznaczeń:

  • Wolna tyroksyna fT4
  • Wolna trójjodotyronina fT3
  • Przeciwciała anty-TPO (przeciwciała przeciw tyreoperoksydazie) – przy podejrzeniu choroby Hashimoto, przy niepłodości w celu stwierdzenia zaburzeń immunologicznych
  • Przeciwciała anty-TG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie) – przy podejrzeniu choroby Gravesa-Basedowa, w monitorowaniu leczenia raka tarczycy
  • Przeciwciała przeciw receptorowi TSH (TRAb) – przy podejrzeniu zapalenia tarczycy.

Objawy towarzyszące niedoczynności tarczycy :

  • przesuszona skóra (zwłaszcza w okolicach łokci i kolan)
  • wzrost masy ciała (nie zawsze w parze ze zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej)
  • zaparcia
  • ogólne osłabienie
  • depresja
  • nasilenie objawów niewydolności krążenia (głównie u osób starszych)
  • zaburzenia miesiączkowania (często prowadzące do niepłodności)

 

Objawy towarzyszące nadczynności tarczycy :

  • spadek masy ciała
  • nadpobudliwość
  • zwiększona potliwość
  • uczucie „przegrzania”
  • skóra ciepła i wilgotna
  • drżenie rąk
  • biegunki
  • osłabienie mięśni
  • zaburzenia miesiączkowania (często prowadzące do niepłodności)
  • przyspieszona praca serca, kołatanie
  • duszność

 

Choroba Hashimoto

Należy do chorób o podłożu autoimmunologicznym, przebiega z przewlekłym stanem zapalnym tarczycy (limfocytowe zapalenie tarczycy). Choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy, występuje częściej u kobiet.  Proces ten może doprowadzić do niedoczynności tarczycy.

W badaniach laboratoryjnych stwierdza się:

  • zwiększony poziom TSH
  • obecność przeciwciał anty-TPO

Większość chorób tarczycy w pierwszej fazie przebiega bezobjawowo, dlatego tak istotne jest wykonywanie przesiewowo oznaczenia poziomu TSH w surowicy.

Reklamy

Opublikował/a Marta Bocionek-Balbus

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s